روانشناسی ورزش

روانشناسی ورزش

از فشار رقابتی تا تعادل روانشناختی: واکاوی نقش سبک رهبری در معماری مدیریت سلامت روان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
ابراهیم شیخ زاده مرند 1
مرضیه خلیفه سلطانی 2
1 استادیار، عضو هیات علمی واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار مدیریت ورزشی، گروه علوم ورزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
10.48308/mbsp.2023.210364.1017
چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف واکاوی نقش سبک رهبری در معماری مدیریت سلامت روان ورزشکاران حرفه‌ای، از فشار رقابتی تا دستیابی به تعادل روانشناختی، انجام شد.

روش‌ها: این پژوهش کیفی با رویکرد نظریه داده‌بنیاد ساختاری و از نوع اکتشافی-بنیادی انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق با 20 نفر از خبرگان (شامل اساتید روان‌شناسی ورزشی، مدیریت ورزشی، مربیان حرفه‌ای، روان‌شناسان ورزشی و مدیران فدراسیون‌ها) که به روش هدفمند و گلوله‌برفی انتخاب شدند، جمع‌آوری گردید. تحلیل داده‌ها با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی و نرم‌افزار مکس-کیو دی ای 2020 انجام شد. اعتبار یافته‌ها با معیارهای لینکلن و گوبا (۱۹۸۵) و پایایی با روش توافق درون‌موضوعی و بازآزمون (89 درصد) بررسی شد.

نتایج: مدل نهایی پژوهش شامل چهار بُعد اصلی است: (۱) عوامل روان‌شناختی (فشار رقابتی، پشتیبانی اجتماعی، مشاوره روان‌شناختی)؛ (۲) خودمدیریتی/مدیریت شخصی (تنوع در فعالیت‌های روزانه، مدیریت زمان، توازن مناسب بین کار و استراحت)؛ (۳) توسعه مهارت‌ها (آموزش مهارت‌های مذاکره، آموزش مهارت‌های حل مسئله) و (۴) سبک رهبری (سبک رهبری تحول‌آفرین، سبک رهبری حمایتگر، سبک رهبری استبدادی و فضای روان‌شناختی امن تیم) که به‌عنوان سازه میانجی/تعدیل‌گر مرکزی ایفای نقش می‌کند. در مجموع، ۱۸۶ عبارت معنایی و ۹۳ کد باز از تحلیل ۲۰ مصاحبه استخراج شد که در قالب ۱۲ کد محوری و ۴ کد انتخابی دسته‌بندی شدند. تحلیل نقش سبک رهبری نشان داد که سبک رهبری تحول‌آفرین و حمایتگر، از طریق ایجاد فضای روان‌شناختی امن، تقویت پشتیبانی اجتماعی و تسهیل دسترسی به مشاوره روان‌شناختی، نقش میانجی و تعدیل‌گر در ارتباط بین فشار رقابتی و تعادل روانشناختی ایفا می‌کند.

نتیجه‌گیری: مدل پیشنهادی می‌تواند به‌عنوان ابزاری پیشگیرانه و مؤثر در مدیریت سلامت روان ورزشکاران حرفه‌ای معرفی شود و به توسعه راهبردهای مدیریتی و آموزشی در این حوزه کمک کند. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود سازمان‌ها و فدراسیون‌های ورزشی در طراحی برنامه‌های حمایتی و آموزشی خود، به‌طور ویژه به سبک رهبری مربیان و مدیران توجه کنند و از طریق آموزش سبک رهبری تحول‌آفرین، زمینه دستیابی ورزشکاران به تعادل روانشناختی را فراهم آورند.
کلیدواژه‌ها
مدیریت سلامت روان
خودمدیریتی
تعادل روان‌شناختی
ورزشکاران حرفه‌ای
سبک رهبری
موضوعات

عنوان مقاله English

From Competitive Pressure to Psychological Balance: Exploring the Role of Leadership Style in the Architecture of Mental Health Management

نویسندگان English

Ebrahim Shekhzadeh Marand 1
Marziyeh Khalifeh Soltani 2
1 Assistant Professor, CT.C., Islamic Azad University ,Tehran, Iran.
2 Assistant Professor in Sport Management, Department of Sport Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran.
چکیده English

Purpose: The present study aimed to explore the role of leadership style in the architecture of mental health management among professional athletes, moving from competitive pressure to the achievement of psychological balance.

Methods: This qualitative study was conducted using a structural grounded theory approach with an exploratory-fundamental design. Data were collected through in-depth semi-structured interviews with 20 experts (including professors of sport psychology, sport management, professional coaches, sport psychologists, and federation managers) selected through purposive and snowball sampling. Data were analyzed using open, axial, and selective coding with MAXQDA 2020 software. The credibility of the findings was assessed using Lincoln and Guba's (1985) criteria, and reliability was examined through inter-coder agreement and test-retest methods (89%).

Results: The final model of the study consists of four main dimensions: (1) psychological factors; (2) self-management/personal management; (3) skill development; and (4) leadership style (transformational leadership style, supportive leadership style, authoritarian leadership style, and safe team psychological climate), which functions as the central mediating/moderating construct. In total, 186 semantic phrases and 93 open codes were extracted from the analysis of 20 interviews and were categorized into 12 axial codes and 4 selective codes. The analysis of the role of leadership style showed that transformational and supportive leadership styles, through creating a psychologically safe climate, strengthening social support, and facilitating access to psychological counseling, play a mediating and moderating role in the relationship between competitive pressure and psychological balance.

Conclusions: The proposed model can serve as a preventive and effective tool for managing the mental health of professional athletes and can contribute to the development of managerial and educational strategies in this field. Accordingly, sports organizations and federations are recommended to pay particular attention to the leadership style of coaches and managers when designing their supportive and educational programs, and to facilitate athletes' achievement of psychological balance through training in transformational leadership style.

کلیدواژه‌ها English

Mental Health Management
Self-Management
Psychological Balance
Leadership Style
1.      Reardon CL, Hainline B, Aron CM, Baron D, Baum AL, Bindra A, et al. Mental health in elite athletes: International Olympic Committee consensus statement (2019). Br J Sports Med. 2019;53(11):667-699. https://10.1136/bjsports-2019-100715
2.      Rice SM, Purcell R, De Silva S, Mawren D, McGorry PD, Parker AG. The mental health of elite athletes: a narrative systematic review. Sports Med. 2016;46(9):1333-1353. https://10.1007/s40279-016-0492-2  
3.      Simpson RA, Didymus FF, Williams TL. Organizational stress and well-being in competitive sport: a systematic review. Int Rev Sport Exerc Psychol. 2021;14(1):1-29. https://10.1080/1750984X.2021.1916828
4.      Purcell R, Pilkington V, Carberry S, Reid D, Gwyther K, Hall K, et al. An evidence-informed framework to promote mental wellbeing in elite sport. Front Psychol. 2022;13:780359. https://10.3389/fpsyg.2022.780359  
5.      González L, Tomás I, Castillo I, Duda JL, Balaguer I. Young athletes’ perceptions of coach behaviors and their implications on their well- and ill-being over time. J Strength Cond Res. 2016;30(4):1147-1154. https://10.1519/JSC.0000000000001170  
6.      Morales-Sánchez V, Crespillo-Jurado M, Jiménez-López D, Morillo-Baro JP, Hernández-Mendo A, Reigal RE. Relationships between controlling interpersonal coaching style, basic psychological need thwarting, and burnout, in adolescent soccer players. Int J Environ Res Public Health. 2020;17(13):4909. https://10.3390/ijerph17134909  
7.      Fu Y, Li C, Peng Y, Chen R, Deng G, Hu C. The relationship between authentic leadership and athlete burnout: a longitudinal study. J Sports Sci. 2025;43(16):1685-1701. https://10.1080/02640414.2025.2518017   
8.      Kavussanu M, Zhang S, Tang Q, Cumming J, Mackman T. Mental health in athletes: does authentic leadership matter? Psychol Sport Exerc. 2024;73:102617. https://10.1016/j.psychsport.2024.102617  
9.      VaezMousavi M, Shams A. Mental Health of Iranian Elite Athletes. , Iran J Health Educ Health Promot. 2017; 5 (3) :191-202.
10.  Stevens M, Rees T, Coffee P, Steffens NK, Haslam SA, Polman R. Understanding and improving athlete mental health: a social identity approach. Sports Med. 2024;54(4):837-853. https://10.1007/s40279-024-01996-4   
11.  López de Subijana C, Pons J, Mallett CJ. How is coaches’ social identity leadership related to mental health in elite athletes? The mediating role of satisfaction with performance. J Sports Sci. 2024;42(23):2183-2190. https://10.1080/02640414.2024.2425908   
12.  Kim HD, Cruz AB. Gender differences in the relationships between coach transformational leadership and player satisfaction and commitment: a meta-analytic review. Front Psychol. 2022;13:915391. https://10.3389/fpsyg.2022.915391
13.  Shekhzadeh Marand E., Khalifeh Soltani M. Modeling Psychological and Personal Management Factors Affecting Mental Health Management: A Qualitative Approach. Sport Psychol. 2023;15(1):253–280. In Persian https://doi.org/10.48308/mbsp.2023.10680.1120
14.  Corbin J, Strauss A. Basics of Qualitative Research: Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory. 4th ed. Thousand Oaks, CA: SAGE Publications; 2015.
15.  Strauss A, Corbin J. Basics of Qualitative Research: Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory. 2nd ed. Thousand Oaks, CA: SAGE Publications; 1998.
16.  Lincoln YS, Guba EG. Naturalistic Inquiry. Beverly Hills, CA: SAGE Publications; 1985.
17.  Stemler S. An overview of content analysis. Practical Assessment, Research, and Evaluation. 2001;7(17):1-6.
18.  VERBI Software. MAXQDA 2020 [computer software]. Berlin, Germany: VERBI Software; 2019.
19.  Reardon CL, Hainline B, Aron CM, Baron D, Baum AL, Bindra A, et al. Mental health in elite athletes: International Olympic Committee consensus statement (2019). Br J Sports Med. 2019;53(11):667-699. https://10.1136/bjsports-2019-100715
20.  Rice SM, Purcell R, De Silva S, Mawren D, McGorry PD, Parker AG. The mental health of elite athletes: a narrative systematic review. Sports Med. 2016;46(9):1333-1353. https://10.1007/s40279-016-0492-2
21.  Simpson RA, Didymus FF, Williams TL. Organizational stress and well-being in competitive sport: a systematic review. Int Rev Sport Exerc Psychol. 2021;14(1):1-29. https://10.1080/1750984X.2021.1916828
22.  Purcell R, Pilkington V, Carberry S, Reid D, Gwyther K, Hall K, et al. An evidence-informed framework to promote mental wellbeing in elite sport. Front Psychol. 2022;13:780359. https://10.3389/fpsyg.2022.780359
23.  Vella SA, Mayland E, Schweickle MJ, Sutcliffe JT, McEwan K, Swann C. Psychological safety in sport: a systematic review and concept analysis. Int Rev Sport Exerc Psychol. 2023;16(1):1-24. https://10.1080/1750984X.2022.2028309
24.  Walton CC, Purcell R, Henderson JL, Kim J, Kerr G, Frost J, et al. Mental health among elite youth athletes: a narrative overview to advance research and practice. Sports Health. 2024;16(2):166-176. https://doi.org/10.1177/19417381231219230
25.  Sims ST, Kerksick CM, Smith-Ryan AE, Janse de Jonge XA, Hirsch KR, Arent SM, et al. International society of sports nutrition position stand: nutritional concerns of the female athlete. J Int Soc Sports Nutr. 2023;20(1):2204066.
26.  Kim HD, Cruz AB. Gender differences in the relationships between coach transformational leadership and player satisfaction and commitment: a meta-analytic review. Front Psychol. 2022;13:915391. https://10.3389/fpsyg.2022.915391
27.  González L, Tomás I, Castillo I, Duda JL, Balaguer I. Young athletes' perceptions of coach behaviors and their implications on their well- and ill-being over time. J Strength Cond Res. 2016;30(4):1147-1154. https://10.1519/JSC.0000000000001170
روانشناسی ورزش
دوره 15، شماره 2
1402
صفحه 287-316

  • تاریخ دریافت 07 شهریور 1401
  • تاریخ بازنگری 05 دی 1401
  • تاریخ پذیرش 18 شهریور 1402