کنترل بازداری به‌عنوان پیش‌بین توانایی تصویرسازی ذهنی در ورزشکاران: کاربردهایی برای آموزش شناختی در ورزش

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه رفتار حرکتی، دانشکده تربیت ‌بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران

2 گروه رفتار حرکتی، دانشکده تربیت ‌بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران.

چکیده

هدف: این پژوهش با هدف بررسی ارتباط بین مؤلفه‌های کارکردهای اجرایی و توانایی تصویرسازی ذهنی و نیز پیش‌بینی تصویرسازی ذهنی بر اساس مؤلفه‌های کارکردهای اجرایی در دانشجویان ورزشکار و غیرورزشکار انجام شد.

روش‌ها: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه اجرا توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل دانشجویان دانشگاه شهید رجایی بود که از میان آن‌ها ۸۹ نفر (۴۵ ورزشکار و ۴۴ غیرورزشکار) به‌صورت در دسترس انتخاب شدند. برای سنجش کارکردهای اجرایی از پرسش‌نامه توانایی‌های شناختی نجاتی و برای ارزیابی تصویرسازی ذهنی از پرسش‌نامه تصویرسازی حرکتی–۳ استفاده شد. داده‌ها با آزمون همبستگی اسپیرمن، پیرسون و رگرسیون خطی در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ و در سطح معناداری ۰۵/۰ تحلیل شدند.

یافته ها: نتایج نشان داد ورزشکاران در مؤلفه‌های کارکردهای اجرایی و تصویرسازی ذهنی میانگین بالاتری نسبت به غیرورزشکاران دارند. همچنین، در ورزشکاران بین تصویرسازی ذهنی و کنترل مهاری(p=0.008) ، تصمیم‌گیری (p=0.013) و برنامه‌ریزی (p=0.006) رابطه مثبت و معناداری وجود داشت، در حالی‌که در غیرورزشکاران چنین رابطه‌ای مشاهده نشد. تحلیل رگرسیون خطی نیز نشان داد کنترل مهاری به‌طور معناداری تصویرسازی ذهنی را پیش‌بینی می‌کند و حدود ۸/۱۷ درصد از واریانس آن را تبیین می‌کند (p≤0.05).

نتیجه گیری: یافته‌ها بیانگر آن است که فعالیت ورزشی موجب تقویت فرایندهای شناختی، به‌ویژه در حوزه کنترل مهاری، برنامه‌ریزی و تصویرسازی ذهنی می‌شود. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود برنامه‌های ورزشی همراه با تمرین‌های شناختی در آموزش دانشجویان گنجانده شود تا عملکرد ذهنی و ورزشی آنان بهبود یابد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Inhibitory Control as Predictor of Mental Imagery Ability in Athletes: Implications for Cognitive Training in Sports

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Moradi 1
  • Farshid Tahmasebi 2
  • Farzaneh Hatami 1
1 Department of Motor Behavior, Faculty of Physical Education & Sport Sciences, Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran, Iran
2 Department of Motor Behavior, Faculty of Physical Education & Sport Sciences, Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Purpose: This study aimed to examine the relationship between components of executive functions and mental imagery ability, as well as to predict mental imagery based on executive function components among athlete and non-athlete students.

Methods: The statistical population included students of Shahid Rajaee Teacher Training University, from whom 89 participants (45 athletes and 44 non-athletes) were selected through convenience sampling. The study was applied in purpose and descriptive-correlational in method. Executive functions were measured using Nejati’s Cognitive Abilities Questionnaire, and mental imagery was assessed using the Movement Imagery Questionnaire–3. Data were analyzed using Spearman and Pearson correlation tests and linear regression in SPSS version 26, with a significance level of 0.05.

Results: The results showed that athletes had higher mean scores in executive function components and mental imagery compared to non-athletes. In the athlete group, mental imagery was positively correlated with inhibitory control (p=0.008), decision-making (p=0.013), and planning (p=0.006), whereas no such relationship was found among non-athletes. Linear regression showed that inhibitory control significantly predicted mental imagery and explained about 17.8% of its variance (p≤0.05).

Conclusion: physical activity can enhance cognitive processes, particularly in the domains of inhibitory control, planning, and mental imagery. It is recommended that physical training programs be accompanied by cognitive exercises in students’ educational curriculum to improve their mental and athletic performance.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Executive Functions
  • Mental Imagery
  • Athlete
  • Non-Athlete
  • Physical Activity

مراجع

  1. Diamond A. Executive functions. Annual review of psychology. 2013;64(1):135-168. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-113011-143750
  2. Alizadeh G, Hosseinzadeh A. The Effect of Swimming Protocol on Improving Executive Functions Female Students of Physical Education. Sports Psychology. 2022;14(1):147-58. In Persian. 10.48308/mbsp.2022.209736.0
  3. Shah S, Kuber J, Lewis GF. Executive Functions in relation to Autonomic Control: An Overview of Neuropsychological Evaluation Methods. bioRxiv. 2025; 640212. https://doi.org/10.1101/2025.02.25.640212
  4. Liang X, Li R, Wong SH, Sum RK, Sit CH. The impact of exercise interventions concerning executive functions of children and adolescents with attention-deficit/hyperactive disorder: a systematic review and meta-analysis. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity. 2021;18(1):68. https://doi.org/10.1186/s12966-021-01135-6

 

  1. Chang Y-K, Labban JD, Gapin JI, Etnier JL. The effects of acute exercise on cognitive performance: a meta-analysis. Brain research. 2012; 1453:87-101.

https://doi.org/10.1016/j.brainres.2012.02.068

 

  1. Bonab HS. Comparison of the ability to regulate emotions and executive functions in active and inactive students. 2024; 3(2): 13-27. In Persian. DOI: 10.22034/mmbj.2024.58445.1058

 

  1. Best JR. Effects of physical activity on children’s executive function: Contributions of experimental research on aerobic exercise. Developmental review. 2010;30(4):331-51. https://doi.org/10.1016/j.dr.2010.08.001

 

 

  1. Gothe NP, Kramer AF, McAuley E. The effects of an 8-week Hatha yoga intervention on executive function in older adults. Journals of Gerontology Series A: Biomedical Sciences and Medical Sciences. 2014;69(9):1109-16. https://doi.org/10.1093/gerona/glu095

 

  1. Maleki F, Kashi A, Khatoon Zarooni N. The effect of various types of visual and kinesthetic mental imagery on learning of throwing skill from below the shoulder og children. Journal of Psychological Science. 2021;20(103):1193-212. In Persian. ‎ 10.52547/JPS.20.103.1193

 

  1. Moriya J. Visual mental imagery influences attentional guidance in a visual-search task. Attention, Perception, & Psychophysics. 2018; 80:1127-1142. https://doi.org/10.3758/s13414-018-1520-0

 

  1. Keogh R, Pearson J. Mental imagery and visual working memory. Plos one. 2011;6(12): e29221. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0029221

 

  1. Glover S, Bibby E, Tuomi E. Executive functions in motor imagery: support for the motor-cognitive model over the functional equivalence model. Experimental brain research. 2020;238(4):931-944. https://doi.org/10.1007/s00221-020-05756-4

 

  1. Miyake A, Friedman NP, Emerson MJ, Witzki AH, Howerter A, Wager TD. The unity and diversity of executive functions and their contributions to complex “frontal lobe” tasks: A latent variable analysis. Cognitive psychology. 2000;41(1):49-100. https://doi.org/10.1006/cogp.1999.0734

 

  1. Pearson J, Naselaris T, Holmes EA, Kosslyn SM. Mental imagery: functional mechanisms and clinical applications. Trends in cognitive sciences. 2015; 19(10):590-602.

10.1016/j.tics.2015.08.003 

 

  1. Jalilvand M, Moradi S. The Effect of Visual and Kinetic Mental Imagery on Learning the Basketball Triple Shoot with Emphasis on the Inner and Outer Dimension of Mental Imagery. Rooyesh-e-Ravanshenasi Journal (RRJ). 2020;9(6):99-108. In Persian. ‎ 20.1001.1.2383353.1399.9.6.1.4

 

  1. Shahpiri A, Alirahmanzadeh H, Reyhani M, Amiri M, Z. Comparison of executive functions of attention, observational learning functions and working memory. Shenakht Journal of Psychology and Psychiatry. 2024;11(4):18-31.

 10.32598/shenakht.11.4.18

  1. Canellopoulou M, Richardson JT. The role of executive function in imagery mnemonics: evidence from multiple sclerosis. Neuropsychologia. 1998;36(11):1181-8. https://doi.org/10.1016/S0028-3932(97)00173-5
  2. Nejati V. Cognitive abilities questionnaire: Development and evaluation of psychometric properties. Advances in Cognitive Science. 2013;15(2):11-9. In Persian.

 

  1. Williams SE, Cumming J, Ntoumanis N, Nordin-Bates SM, Ramsey R, Hall C. Further validation and development of the movement imagery questionnaire. Journal of sport and exercise psychology. 2012;34(5):621-646. https://doi.org/10.1123/jsep.34.5.621
  2. Hojjati A, Vaez Mousavi SMK, Kheybari M. Psychometric Properties of Persian Version of the Movement Imagery Questionnaire-3. Journal of Sport Psychology Studies. 2015; 14:19-1. 20.1001.1.23452978.1394.4.14.1.0

 

  1. Ren S, Shi P, Feng X, Zhang K, Wang W. Executive Function Strengths in Athletes: A Systematic Review and Meta‐Analysis. Brain and Behavior. 2025;15(1): e70212.

https://doi.org/10.1002/brb3.70212

  1. Chu C-L, Chueh T-Y, Hung T-M. Examining the effects of exercise with different cognitive loads on executive function: A systematic review. Progress in Brain Research. 2024; 283:167-192. https://doi.org/10.1016/bs.pbr.2024.01.003
روانشناسی ورزش
دوره 17، شماره 2
بهمن 1404
صفحه 281-295

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 22 شهریور 1404
  • تاریخ بازنگری: 04 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش: 30 آذر 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار