دانشکده علوم ورزشی و تندرستی دانشگاه شهید بهشتی روانشناسی ورزش 2676-3729 18 1 2026 03 21 Effect of a Health-Centered Educational Program on the Lifestyle, Motivation for Sports Participation, and Psychological Characteristics of Students: An Action Research Study اثر برنامه آموزشی سلامت محور بر سبک زندگی، انگیزه مشارکت ورزشی و ویژگی‌های روانی دانش آموزان: یک مطالعه اقدام پژوهی 105515 10.48308/mbsp.2023.209008.0 FA فاطمه پالیزوان دانشجوی دکتری رفتار حرکتی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. رخساره بادامی استاد رفتار حرکتی، دانشکدة تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران زهرا سرجویی استادیار رفتار حرکتی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان، ایران. Journal Article 2020 04 16 Purpose: Physical education and sports are essential components of education and crucial for promoting health in the younger generation. However, psychological needs of students have often been overlooked in research studies. This study aims to address this gap by developing and implementing a health-centered educational program in school sports classes to evaluate its impact on students' lifestyle and psychological characteristics. <br /><br />Methods: The participants in this study were ninth-grade female students in Shahrekord. The research tools included questionnaires on body image concerns, a short multidimensional life satisfaction scale, a standard sports participation motivation questionnaire, a lifestyle questionnaire, and a social anxiety questionnaire. <br /><br />Results: The findings indicated a positive change and increase in average scores for life satisfaction, sports participation motivation, and lifestyle at each stage of the program. Conversely, average scores for body image concerns and social anxiety decreased. Implementing the health-centered educational program, tailored to address students' psychological and social needs, resulted in better decision-making skills, improved mental health, and reduced social anxiety among students.<br /><br />Conclusion: It is recommended that future interventions focus on providing educational programs for teachers and parents that align with health-centered education in school sports classes. مقدمه: تربیت بدنی و ورزش جزء لاینفک تعلیم و تربیت و وسیله ای برای رسیدن به سلامت در نسل جوان است. با این حال در مطالعات روانشناختی کمتر به نیازهای روانشناختی دانش آموزان توجه شده است. دراین مطالعه برنامه آموزش سلامت محوردرکلاس های ورزش مدارس واثربخشی آن برسبک زندگی و ویژگی‌های روانی دانش آموزان تدوین و اجرا شد.<br /><br /><br /><br />مواد و روش: شرکت کنندگان این پژوهش دانش آموزان دختر کلاس نهم شهرکرد بودند. ابزار این پژوهش شامل پرسشنامه های سیاهه نگرانی درباره تصویر بدنی، مقیاس کوتاه چند وجهی رضایت مندی از زندگی دانش آموزان، پرسشنامه استاندارد انگیزه مشارکت ورزشی، پرسشنامه سبک زندگی و پرسشنامه اضطراب اجتماعی بود.<br /><br /><br /><br />یافته ها: یافته ها نشان داده است که در رضایتمندی از زندگی، انگیزه مشارکت ورزشی و سبک زندگی، میانگین نمرات در هر مرحله نسبت به مرحله قبل دارای تغییر و رو به افزایش است. در حالی که میانگین نمرات نگرانی دربازه تصویر بدنی و اضطراب اجتماعی رو به کاهش است. برنامه آموزشی سلامت‌محور بر اساس نیازهای روانی و اجتماعی دانش‌آموزان تدوین شد که منجر به تصمیم گیری آگاهانه، بهبود سلامت روان، کاهش اضطراب اجتماعی در راستای پذیرش بی قید و شرط دانش آموزان کارآمد بود. <br /><br />نتیجه گیری: در ادامه می توان پیشنهاد کرد که مداخلات آینده باید با هدف ارائه برنامه های آموزشی به معلمان و والدین که مکمل آموزش سلامت محور در کلاس های ورزش مدارس است، انجام گیرد.