نشریه رفتار حرکتی و روانشناسی ورزشی

دوره 1 شماره 1- پاییز و زمستان 1388

فهرست مطالب

علوم اجتماعی و رفتاری

هدف از اين تحقيق بررسي ارتباط عزت نفس عمومي و بدني و شاخص توده بدني و اختلالات خوردن در دختران ورزشکار و غيرورزشکار بود. روش تحقيق: اين تحقيق از نوع همبستگي بود. 152 نفر ( 61 ورزشکار ژيمناستيک‌کار، 42 شناگر و 49 غير ورزشکار) در اين تحقيق مشارکت داشتند. به منظور گردآوري داده‌ها از پرسش‌نامه‌هاي مقياس عزت نفس بدني، مقياس عزت نفس، شاخص توده بدني و نگرش‌هاي تغذيه‌اي استفاده شد. از روش‌هاي آماري، هبستگي پيرسون، تحليل رگرسيون و آزمون t براي تجزيه و تحليل داده‌ها استفاده شد. يافته‌ها: نتايج تحليل رگرسيون نشان داد که در شناگران خرده مقياس‌هاي وزن و جذابيت بدني، در ژيمناست‌ها خرده مقياس جذابيت بدني و در غيرورزشکاران خرده مقياس وزن بدن در تبيين اختلالات خوردن معني‌دار بود. خرده مقياس ظاهر بدني شاخص معني‌داري در تبيين اختلالات خوردن نبود. بحث و نتيجه‌گيري: با توجه به نتايج، عزت نفس بدني (بويژه خرده مقياس‌هاي وزن و جذابيت بدني) سهم مهمي در اختلالات خوردن دارد. نتايج اين تحقيق جنبه‌هاي جالبي از رابطه بين اختلالات خوردن و متغيرهاي رواني را نشان مي‌دهد.
محمد جهانگیری, فریده اسدی
PDF
هدف از انجام اين پژوهش بررسي تاثير دو نوع محيط تمريني رقابتي و غيررقابتي بر يادگيري يک تكليف ادراكي ـ حركتي (پرتاب آزاد بسکتبال) در افراد غيررقابت‌جو بود. روش تحقيق: نمونه‌هاي تحقيق حاضر را 30 دانشجوي مرد (سن5/1±8/19سال) دانشگاه اصفهان که واحد تربيت بدني عمومي داشته و بوسيله نمونه‌گيري خوشه‌اي تصادفي و سپس پرسش‌نامه جهت‌گيري ورزشي، در چند مرحله انتخاب شدند، تشکيل دادند. همه آزمودني‌ها در مهارت تکليف ملاک مبتدي بودند. آزمودني‌ها توسط پيش‌آزمون مهارت، به دو گروه همسان تقسيم شدند و سپس به دو گروه تمرين در محيط رقابتي و غيررقابتي سازمان‌دهي شدند. براي ايجاد رقابت، از مدل رقابتي مارتينز استفاده شد. گروه‌ها در شرايط رقابتي و غيررقابتي به مدت 10جلسه، 15 کوشش در هر جلسه، به تمرين مهارت ملاک پرداختند. پرتاب آزاد بسکتبال و پرسش‌نامه جهت‌گيري ورزشي (SOQ) مارتينز به عنوان ابزار اين پژوهش استفاده شدند. جهت تجزيه و تحليل آماري داده‌ها از آزمون كلموگروف – اسميرنوف و t وابسته و مستقل در سطح 05/0 = استفاده شد. پس‌آزمون بلافاصله پس از پايان آخرين جلسه تمريني و آزمون يادداري 10روز پس از آن انجام شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد که گروه تمرين در محيط غيررقابتي نسبت به گروه تمرين در محيط رقابتي به طور معني‌داري در پس‌آزمون بهتر بودند ولي در آزمون يادداري اين برتري حفظ نشد. افراد داراي ويژگي شخصيتي غيررقابت‌جويي، در محيط تمريني غيررقابتي داراي پس‌آزمون بهتري بودند. بحث و نتيجه‌گيري: اين نتايج از فرضيه منطقه عملکرد بهينه و ديدگاه تعاملي حمايت مي‌کند.
علی حبیبی, احمدرضا موحدی, مریم نزاکت الحسینی, جلیل مرادی
PDF
پژوهش حاضر به منظور مقايسه ميزان انتقال دوسويه فوري و تاخيري در مهارت پرتاب کردن بين کودکان و بزرگسالان انجام شد و در آن سه عامل گروه سني، تاثير زمان، و نوع دست مورد بررسي قرار گرفت. روش تحقيق: تعداد چهل آزمودني دختر در دو رده سني 8-7 سال و 19-18 سال در اجراي تکليف پرتاب از بالاي سر همانند شوت هوک بسکتبال، شرکت کردند. آزمون شامل: مرحله مقدماتي، پيش آزمون، مرحله تمريني و پس آزمون (يک آزمون انتقال فوري- 10 دقيقه بعد از تمرين و يک آزمون انتقال تاخيري-24 ساعت بعد از تمرين-) بود. يافته‌هاي تحقيق با استفاده از شاخص‌هاي آمار توصيفي (ميانگين و انحراف معيار) توصيف و از طريق آزمون‌هاي آماري تحليل کوواريانس مختلط با اندازه‌هاي تکراري، تحليل واريانس يک طرفه درون آزمودني‌ها، تحليل واريانس دو طرفه و تي- وابسته تحليل شد. يافته‌ها: نتايج اين تحقيق نشان داد که از نظر ميزان انتقال دوسويه فوري و تاخيري بين کودکان و بزرگسالان تفاوت معني‌داري وجود نداشت (05/0 p). بين انتقال فوري و تاخيري تفاوت معني‌داري مشاهده نشد. بنابراين گذشت زمان در ميزان انتقال تغييري را نشان نداد. بحث و نتيجه‌گيري: نتايج با توجه به ادبيات موجود مورد بحث قرار گرفته است.
سونا قلعه, محمدکاظم واعظ موسوی, مهدی نمازی زاده, عباس اله یاری
PDF
ديابت نوع دوم يکي از شايع‌ترين بيمارهاي امروز دنياست. اين تحقيق از نوع اکتشافي است که براي اولين بار در دنيا توسط محقق طراحي و در کلينيک ديابت بيمارستان پنجم آذر گرگان (گلستان) اجرا گرديد. هدف از تحقيق حاضر بررسي تاثير درمان روان- فيزيولوژيکي بر قند خون بيماران ديابتي نوع دوم بوده است. روش تحقيق: به اين منظور ابتدا با روش نمونه‌گيري در دسترس و با توجه به متغيرهاي تحقيق، از بين تمامي بيماران مبتلا به ديابت نوع دوم که داوطلب شرکت در اين تحقيق بودند، 20 نفر انتخاب و به طور تصادفي 10 نفر در گروه پلاسيبو و 10 نفر در گروه آزمايش قرار گرفتند. براي انجام اين پژوهش از يکي از طرح‌هاي نيمه آزمايشي به نام «گروه کنترل نابرابر» استفاده شد. جلسات درماني در طي 10 جلسه 1 تا 5/1 ساعته و در 10 روز متوالي اجرا شد. همچنين بصورت همزمان براي گروه پلاسيبو دو عدد کپسول پلاسيبو (يکي صبح و يکي شب) تجويز گرديد. پيش‌آزمون، پس‌آزمون و آزمون پيگيري در کلينيک تشخيص پزشکي انجام شد که مورد تاييد وزارت بهداشت و درمان کشور است. يافته‌ها: يافته‌ها نشان داد که ميانگين قند خون پس آزمون در گروه آزمايش، در مقايسه با پيش آزمون به‌طور معني داري کاهش يافت، در حالي که در گروه پلاسيبو اين تغيير مشاهده نشد. بحث و نتيجه‌گيري: نتايج تحقيق حاکي از آن است که درمان روان- فيزيولوژيکي ترکيبي بر کاهش قند خون بيماران ديابتي نوع دوم تاثير معني‌داري دارد.
روح ا... بای, فاطمه بای
PDF
پژوهش حاضر به منظور بررسي تاثير تداخل زمينه‌اي و نوع ارائه بازخورد (خود کنترلي و جفت شده) بر عملکرد و يادگيري پارامتر در تکاليف تعقيبي اجرا شد. روش تحقيق: 90 دانشجوي پسر راست دست، بدون تجربه و آشنايي قبلي با تکليف و با ميانگين سني 2± 8/21 سال در اين تحقيق شرکت کردند و به صورت تصادفي به 6 گروه 15 نفري شامل گروه‌هاي قالبي، زنجيره‌اي و تصادفي خودکنترلي و جفت شده تقسيم شدند. تکليف آزمودني‌ها تعقيب هدف نوري روي دستگاه پيروي سنج چرخان با برنامه حرکتي ثابت (مربع) و پارامتر متغير (سرعت‌هاي 20، 30 و 40 دور در دقيقه) با نوع تمرين (قالبي، زنجيره‌اي و تصادفي) و ارائه بازخورد مختلف بود. زمان باقي ماندن روي هدف (TOT) به عنوان نمره عملکرد افراد منظور شد. آزمودني‌ها پس از شرکت در پيش آزمون (1بلوک 9 کوششي)، در مرحله اکتساب به مدت 8 جلسه و هر جلسه 2 بلوک 9 کوششي را تمرين و سپس در آزمون اکتساب و بعد از 72 ساعت در آزمون‌هاي يادداري و انتقال شرکت کردند. داده‌ها با استفاده از روش‌هاي آماري تحليل واريانس يک راهه، تحليل واريانس عاملي مرکب، تحليل واريانس عاملي مرکب با اندازه گيري‌هاي مکرر و آزمون تعقيبي بونفروني در سطح (05/0P) تجزيه و تحليل شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد که عملکرد گروه‌هاي قالبي خودکنترلي و جفت شده در مرحله اکتساب نسبت به گروه‌هاي ديگر معني‌دار بود و گروه قالبي خودکنترلي عملکرد بهتري در اين مرحله داشتند. همچنين، عملکرد گروه‌ها در مراحل يادداري و انتقال تفاوت معني‌داري با يکديگر نداشت. از سوي ديگر عملکرد گروه‌هاي بازخورد خودکنترلي از گروه‌هاي بازخورد جفت شده در تمامي مراحل آزمون بهتر بود. بحث و نتيجه‌گيري: به طور کلي نتايج پژوهش حاضر اثر سودمند بازخورد خودکنترلي بر يادگيري پارامتر را نشان مي‌دهد و حمايتي ديگر از فرضيه دوم مگيل و هال (1990) را فراهم مي‌نمايد.
محمد علی اصلانخانی, بهروز عبدلی, احمد فرخی, امیر شمس, پروانه شمسي پور دهکردي
PDF
هدف از مطالعه حاضر بررسي رابطه هدف‌گرايي و ادراک جو انگيزشي در دوندگان استقامت و سرعت بود. روش تحقيق: 38 دانشجوي دونده شامل 20 دوندة استقامت (97/6 SD= و 5/27= سال) و 18 دوندة سرعت (2/4SD=و 38/23= سال) به صورت داوطلبانه پرسش‌نامه هدف‌گرايي در ورزش شامل 13 سوال دردو بعد خود‌گرايي و تکليف‌گرايي و پرسش‌نامه جو انگيزشي ادراک شده شامل 21 سوال در دو مولفه تسلط و اجرا را تكميل كردند. يافته‌ها: بررسي روابط بين زيرمقياس‌هاي هدف‌گرايي و جو انگيزشي ادراک شده نشان داد که بين خودگرايي و جو انگيزشي ادراک شده تسلط رابطه مثبت و معني‌داري وجود داشت. همچنين، رابطه مثبت معني‌داري بين خودگرايي با تکليف‌گرايي، و خودگرايي با جو انگيزشي ادراک شده مشاهده شد. نتايج آزمون t مستقل نشان داد در متغيرهاي جو انگيزشي ادراک شده تسلط و اجرا، خودگرايي و تکليف‌گرايي در بين دونده‌هاي استقامت و سرعت تفاوت معني‌داري وجود نداشت. با توجه به نتايج آزمون t وابسته، بين جو انگيزشي ادراک شدة تسلط و اجراي دونده‌هاي استقامت تفاوت معني‌داري مشاهده شد. اما بين جو انگيزشي ادراک شدة تسلط و اجرا در دوند‌ه‌هاي سرعت تفاوت معني‌داري وجود نداشت.
فرشاد تجاری, هانیه رحمتی, محمد علی آذربایجانی
PDF
انگيزش يکی از ويژگی‌های روانی اثرگذار بر عملکرد ورزشکاران در رقابت‌هاي ورزشي است که نقش قابل ملاحظه‌ای در برنامه‌های شناسايی و پرورش بازيکنان مستعد دارد. اما تحقيقات محدودی در خصوص عوامل درونی و بيرونی اثرگذار بر انگيزش رقابت بازيکنان حرفه‌ای فوتبال انجام شده است. بنابراين، هدف از اين تحقيق، بررسی اثر سن و پست بازيکنان مـرد فوتبال حرفه‌ای بر انگيزش خاص رقابت آنان بود. روش تحقيق: 59 بازيکن از تيم‌هـای ملی در سه رده جوانان، اميد و بزرگسالان که به صورت هدف‌دار انتخاب شدند، پرسش‌نامه نگرش ورزشی ويليس را تکميل نمودند. داده‌ها با استفـاده از تحليل واريانس دو عاملی چند متغيری (3 سن در 4 پست) مـورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. يافته‌ها: تجزيه و تحليل‌های آماری، اثر معنی‌دار سن را نشان داد (01/0p<)؛ ولی اثر اصلی پست بازی و اثر متقابل سن و پست معنی‌دار نبود (01/0p>). مطابق نتايج آزمون‌های تعقيبی، بازيکنان تيم ملی بزرگسالان انگيزش اجتناب از شکست بيشتری نسبت به بازيکنان تيم ملی جوانان داشتند (01/0p<). بحث و نتيجه-گيري: نتايج اين تحقيق را می‌توان به عنوان مبنايی برای استعداديابی و برنامه‌ريزی مداخلات روانی مورد استفاده قرار داد.
PDF
پژوهش حاضر به منظور بررسي تاثير انواع مختلف آرايش تمرين بر اکتساب و يادداري برنامه حرکتي تعميم يافته مهارت‌هاي پرتابي در دهگانه دو و ميداني (پرتاب ديسک، وزنه، نيزه) انجام شد. روش تحقيق: 40 دانشجوي پسر راست دست و مبتدي، با دامنه سني (23-19سال) به طور داوطلبانه انتخاب و به صورت تصادفي به دو گروه تمرين تصادفي و قالبي تقسيم شدند. آزمودني‌ها پس از اجراي يک بلوک 9 کوششي در پيش آزمون، در مرحله اکتساب به مدت 9 جلسه و هر جلسه دو بلوک 9 کوششي اجرا کردند و سپس يک بلوک 9 کوششي در آزمون اکتساب و بعد از 72 ساعت، يک بلوک 9 کوششي را به صورت بلوک‌هاي تصادفي براي آزمون يادداري اجرا کردند. يافته‌ها: نتايج تحليل واريانس مختلط با تکرار روي عامل جلسات تمرين در فرايند اکتساب نشان داد هر دو گروه در طول فرايند اکتساب پيشرفت کرده‌اند و عملکرد گروه تمرين قالبي در همه جلسات تمرين برتر از عملکرد گروه تصادفي بود. همچنين نتايج آزمون t مستقل نشان داد در آزمون اکتساب تفاوت ميان عملکرد هر دو گروه معني‌دار بود و گروه تمرين قالبي عملکرد بهتري نسبت به گروه تصادفي و در آزمون يادداري گروه تصادفي عملکرد بهتري نسبت به گروه قالبي داشتند (05/0>P). بحث و نتيجه‌گيري: اين يافته‌ها نشان مي‌دهد که تداخل زمينه‌اي اثر مثبتي بر يادگيري مهارت‌هايي دارد که با برنامه حرکتي تعميم يافته متفاوت کنترل مي‌شوند. از اين رو، يافته‌هاي پژوهش حاضر از فرضيه مگيل و هال (1990) و فرضيه بازسازي طرح عمل لي و مگيل (1985) حمايت مي‌کند. واژه‌هاي کليدي: تداخل زمينه‌اي، تمرين تصادفي، تمرين قالبي، برنامه حرکتي تعميم يافته
بهروز عبدلی, مهدی نمازی زاده, مجتبی جلالوند, پروانه شمسي پور دهکردي
PDF